01Rastoke: het molendorp aan de rivier de Korana

Locatie en bereikbaarheid

Rastoke ligt in het stadje Slunj, precies 33 kilometer ten noorden van de Plitvicemeren. Automobilisten die de D1-hoofdweg van Zagreb naar Plitvice nemen, komen er direct doorheen. De autorit vanaf Plitvice duurt 30 minuten, wat het de meest toegankelijke optie maakt voor reizigers die al in de regio Lika verblijven. Het dorp bevindt zich op de plek waar de rivier de Slunjčica zich opsplitst in meerdere stromen en in de Korana uitmondt. Buslijnen tussen Zagreb en Zadar of Split stoppen bij het busstation van Slunj, op 400 meter lopen van de dorpsingang.

Ticketprijzen en parkeren

Het is gratis om de hoger gelegen delen van de rivier en de watervallen vanaf de weg te bekijken. Voor toegang tot het lagere dorp, waar de historische watermolens staan, betaal je € 8 per ticket. Het terrein is in de winter dagelijks geopend van 09:00 tot 17:00 uur, en van juni tot en met augustus zelfs tot 20:00 uur. Parkeren in Slunj is verdeeld over drie zones. Zone 1, direct boven het dorp gelegen, kost € 2 per uur. In zone 2 en zone 3 loop je vijf tot tien minuten, maar betaal je € 1 per uur. Betalen gaat via parkeermuurtjes die euromunten accepteren of via sms-parkeerapps.

Wandelen door het dorp

Het betaalde gedeelte bestaat uit een eenrichtingswandelroute waar je ongeveer 90 minuten over doet. De paden zijn gemaakt van houten planken en stenen blokken. Vanwege de historische indeling en vele trappen zijn de lagere paden niet toegankelijk voor rolstoelen of kinderwagens. De route loopt dwars door werkende watermolens heen, waar de rivier onder de houten vloerdelen stroomt. De molenmechanismen gebruiken houten, lepelvormige schoepen die zijn ontworpen om de krachtige waterstroom op te vangen—een vernuftige techniek die dateert uit de 17e eeuw. Lokale restaurants aan het water serveren vers gevangen rivierforel. Een standaard gegrilde forel als hoofdgerecht kost tussen de € 16 en € 22.

02Nationaal park Una: het Bosnische alternatief

Grensovergangen en logistiek

Nationaal Park Una ligt in het noordwestelijke hoekje van Bosnië en Herzegovina. De dichtstbijzijnde grensovergang vanaf de Plitvicemeren is Izačić, op 35 kilometer van de parkgrens. In juli en augustus kunnen de wachtrijen bij de paspoortcontrole hier oplopen tot meer dan 90 minuten. De zuidelijker gelegen, kleinere grensovergang bij Užljebić heeft doorgaans kortere wachttijden. Bezoekers moeten een fysiek paspoort en het fysieke kentekenbewijs van de auto bij zich hebben. Voor huurauto's is een groene kaart vereist, waar autoverhuurders een vast tarief van € 20 tot € 50 voor rekenen. In het park wordt betaald met de Bosnische convertibele mark (BAM). Eén euro is gelijk aan 1,95 BAM. Creditcards worden bij de parkeingangen en lokale pensions bijna nooit geaccepteerd.

Štrbački Buk: de hoofdwaterval

De belangrijkste bezienswaardigheid in Nationaal Park Una is Štrbački Buk, een getrapte waterval van 24 meter hoog. Er is geen centrale parkingang; bezoekers rijden direct naar het startpunt bij het dorp Orašac. De laatste 8 kilometer van de toegangsweg bestaan uit onverhard grind. Automobilisten mogen hier niet harder rijden dan 20 kilometer per uur. Toegang tot de uitkijkplatforms van Štrbački Buk kost ongeveer 20 BAM (€ 10) per volwassene. Het park heeft houten vlonderpaden die evenwijdig aan de stroomversnellingen lopen. In tegenstelling tot de overvolle wandelpaden in Kroatië is het hier rustig genoeg om even te stoppen en een statief neer te zetten zonder andere wandelaars te hinderen.

Martin Brod en Kulen Vakuf

Martin Brod ligt 50 kilometer ten zuiden van de regionale hoofdstad Bihać en fungeert als het secundaire hart van het park. De belangrijkste bezienswaardigheid hier is de Milančev Buk-waterval. Een ticket voor dit deel kost 3 BAM (€ 1,50). In het dorp staan ook traditionele wasmolens, waar de lokale bevolking de natuurlijke draaikolk van de rivier nog altijd gebruikt om wol te reinigen. Halverwege tussen Štrbački Buk en Martin Brod ligt Kulen Vakuf, een klein stadje met de meeste pensions en restaurants van het park. Boven dit stadje prijken de ruïnes van fort Ostrovica, een middeleeuws bolwerk op een bergkam. Een steile, onverharde weg leidt naar de muren van het fort, vanwaar je een prachtig uitzicht hebt over de riviervallei.

03Nationaal park Krka: de kustoptie

Ingangen Lozovac en Skradin

Nationaal Park Krka ligt in de provincie Šibenik-Knin, 135 kilometer ten zuiden van de Plitvicemeren. Het park telt vijf officiële ingangen, maar 90% van de bezoekers kiest voor Lozovac of Skradin. Lozovac is het meest praktisch voor wie een huurauto heeft, omdat er een grote, gratis parkeerplaats is. Van april tot en met oktober brengt een gratis parkbus bezoekers vanaf Lozovac naar de vlonderpaden bij de watervallen. Skradin is een gezellig stadje aan de rivier waar je € 1,50 tot € 2,00 per uur aan gemeentelijk parkeergeld betaalt. Vanaf de ingang in Skradin stappen bezoekers op een rondvaartboot van het park voor een tocht van 25 minuten stroomopwaarts naar de watervallen.

Ticketprijzen en inclusief vervoer

Krka hanteert seizoensgebonden prijzen die sterk variëren. Van 1 juni tot 30 september kost een adult-ticket € 40. Na 15:00 uur zakt deze prijs naar € 30. In het voor- en naseizoen (april, mei en oktober) betalen volwassenen € 20. In de wintermaanden, van november tot en met maart, daalt de prijs naar € 7. Bij tickets in de zomer en het tussenseizoen zijn de shuttlebus vanaf Lozovac en de boottocht vanuit Skradin inbegrepen. Extra boottochten naar het eiland Visovac of het gebied bij Roški Slap kosten € 15 tot € 20 extra en moeten worden gereserveerd bij de informatiebalies in het park.

Skradinski Buk en Roški Slap

De belangrijkste wandelroute is een vlonderpad van 1,9 kilometer rondom Skradinski Buk, de langste travertijndrempel van de rivier de Krka. Je loopt hier in 60 tot 90 minuten doorheen. Vroeger mocht er gezwommen worden in het bassin onder deze waterval. Je zwembroek inpakken voor Krka klinkt leuk tot je merkt dat je alleen nog maar naar het water mag kijken: sinds 1 januari 2021 is zwemmen ten strengste verboden om de kwetsbare kalksteenformaties te beschermen. Wie meer rust zoekt, rijdt 30 kilometer stroomopwaarts naar de ingang van Roški Slap, bekend om zijn getrapte watervallen (de 'Halskettingen') en het grottenstelsel Oziđana Pećina.

04Nationaal Park Risnjak: rust in de bergen

Het educatieve pad Leska

Nationaal Park Risnjak ligt 120 kilometer ten noordwesten van Plitvice in de bergachtige regio Gorski Kotar en trekt een stuk minder kusttoeristen. De hoofdingang bevindt zich bij Bijela Vodica, op een kilometer afstand van het dorp Crni Lug. Een volwassenenticket kost het grootste deel van het jaar € 8; in juli en augustus stijgt dit naar € 11. Een ticket is twee opeenvolgende dagen geldig. Een aanrader is het educatieve pad Leska, dat direct achter het bezoekerscentrum begint. Deze wandeling van 4,2 kilometer duurt 90 minuten en voert langs 23 informatieborden over de bruine beren, wolven en Euraziatische lynxen in het park. Het pad is breed, vlak en bedekt met fijne steenslag.

Wandelen naar de top van de Veliki Risnjak

Het park vormt de overgangszone tussen de Alpen en het Dinarisch Gebergte. De wandeling naar de top van de Veliki Risnjak (1.528 meter hoog) duurt drie tot vier uur vanaf de ingang in Crni Lug. De route overbrugt 800 hoogtemeters door dichte beuken- en zilversparrenbossen. Honderd meter onder de top ligt het berghuis Schlosserov dom, waar je terechtkunt voor wat te eten en te drinken (alleen contante betaling mogelijk). Het klimaat is hier een stuk frisser dan aan de kust of in Lika; in juli is het gemiddeld 21 °C, dus ook hartje zomer is het slim om laagjeskleding mee te nemen. Door het dichte bladerdak kan er op de hogere paden soms tot eind mei sneeuw blijven liggen.

De bron van de Kupa

In het noordelijke deel van het park ontspringt de rivier de Kupa uit een 154 meter diepe karstbron. Om hier te komen rijd je naar het dorp Razloge, op 15 kilometer van Crni Lug. De weg ernaartoe is een smalle asfaltweg met weinig passeerplekken. Vanaf de parkeerplaats in het dorp daal je via een steil wandelpad in een halfuur af naar de riviervallei. Het water in de bron heeft het hele jaar door een constante temperatuur van 7 °C en oogt helder turquoise. De terugweg is een pittige klim omhoog die zo'n 45 tot 60 minuten in beslag neemt.

05Rivier de Zrmanja en de Krupa-watervallen

Kajakken op de Zrmanja

De rivier de Zrmanja heeft een diepe kalksteenkloof uitgesleten vlak bij Natuurpark Velebit, 110 kilometer ten zuidwesten van de Plitvicemeren. De rivier zelf bezoeken is gratis, maar de rotswanden van de kloof zijn te steil om te bewandelen. De beste manier om de kloof te ontdekken is per kajak onder begeleiding van een gids. Tours vertrekken vanuit het dorp Kaštel Žegarski. Een standaard kajaktocht van een halve dag kost € 63 per volwassene. De route bestrijkt 14 kilometer rivier en eindigt in het dorp Muškovci, een tocht van vijf tot zes uur. Organisaties leveren 'sit-on-top'-kajaks, peddels, zwemvesten en waterdichte tonnen voor elektronica. Als de watertemperatuur in het voorjaar onder de 15 °C zakt, krijg je er een neopreen wetsuit bij.

Boottochten vanuit de kust

Vakantiegangers aan de kust kunnen het lagere deel van de rivier verkennen tijdens een rondvaart met een motorboot. Deze boten vertrekken doorgaans vanuit de kustplaatsen Novigrad of Starigrad Paklenica. Een dagtour kost tussen de € 70 en € 85. De boten varen over de Novigradse Zee, onder de rode bogen van de Maslenicabrug door, en varen 9 kilometer de Zrmanja-kloof in. De kalkstenen kliffen steken hier liefst 200 meter recht omhoog uit het water. Tijdens de tocht wordt er gestopt om te zwemmen bij de riviermonding en geniet je van gegrilde vis of lokale prosciutto. Tijdens de piek van de droogte in augustus staat er zo weinig water in de rivier dat kajakkers soms een stukje stroomopwaarts uit hun boot moeten om deze over ondiepe rotsen te tillen.

06Nationaal park Paklenica: ruige kustbergen

Locatie en toegangsprijzen

Nationaal Park Paklenica ligt bij het stadje Starigrad, 130 kilometer ten zuiden van de Plitvicemeren, en beschermt de zuidelijke hellingen van het Velebit-gebergte. Het park bestaat uit twee diepe kalksteenkloven: Velika Paklenica en Mala Paklenica. De hoofdingang bij Velika Paklenica is populair bij wandelaars en rotsbeklimmers, terwijl Mala Paklenica een ongerept, ruig wandelgebied is. Een ticket voor volwassenen kost € 10 in de drukke zomermaanden en daalt in oktober naar € 4,75. Parkeren bij de hoofdingang kost € 2 per dag extra. Om klimmers in de zomer van koelere temperaturen te laten profiteren, gaat het park al om 06:00 uur open.

Wandelen en grotten ontdekken

De belangrijkste wandelroute volgt de kloof van Velika Paklenica. De eerste twee kilometer zijn geplaveid met steen en lopen geleidelijk omhoog langs een droge rivierbedding. Verder door verandert het pad in een rotsachtig bergpad naar de berghut van Paklenica, een wandeling van twee uur vanaf de parkeerplaats. Halverwege de kloof is de afslag naar Manita Peć, de enige grot in het park die voor publiek open is. De klim naar de ingang duurt 40 minuten en gaat flink omhoog. Voor de grot betaal je een apart ticket van € 5 en in de zomer zijn er alleen geleide tours tussen 10:00 en 13:00 uur.

Rotsklimmen bij Anića Kuk

Paklenica is dé hotspot voor sportklimmers in Kroatië, met meer dan 590 uitgezette routes. Blikvanger is Anića Kuk, een loodrechte rotswand van 712 meter hoog die klimmers uit heel Europa aantrekt. Ook als je zelf niet klimt, is het indrukwekkend om vanaf het wandelpad in de kloof honderden klimmers aan het werk te zien. Het contrast tussen de dorre bergtoppen en het uitzicht op de Adriatische Zee op slechts drie kilometer afstand zorgt voor een totaal andere beleving dan de beboste meren van Plitvice.