01Mythe 1: Stari Grad is gewoon de plek waar de veerboot aanlegt
De mythe: De veerboot uit Split zet je hier af, een bus brengt je naar Hvar Town, en dat is het dan.
De realiteit: Stari Grad is de oudste stad van het eiland. Griekse kolonisten uit Paros stichtten het in 384 v.Chr. als Pharos, en de straatindeling van de oude kern volgt nog steeds middeleeuwse en Venetiaanse lijnen. De Jadrolinija-autoveerboot uit Split doet ongeveer 2 uur over de vaart, en de passagierscatamaran ongeveer 1 uur. Volwassenentarieven op de autoveerboot in 2026 bedragen €5.90 in het laagseizoen (tot 28 mei en vanaf 28 september) en €8.40 in het hoogseizoen (29 mei tot 27 september). De veerhaven ligt ongeveer 2 km van het oude centrum, een wandeling van 25 minuten langs de baai of een korte taxirit.
Beter alternatief: Plan minstens een halve dag in. Loop vanaf de haven langs de waterkant het oude centrum in en beschouw deze stop als een bestemming op zich. Hvar Town is groter en luidruchtiger. In Stari Grad valt de geschiedenis van het eiland het makkelijkst te lezen.
02Mythe 2: Tvrdalj is een fotostop van tien minuten
De mythe: Het is een stenen huis met een vijver, dus een snelle blik door het hek is genoeg.
De realiteit: Tvrdalj is het versterkte huis van de dichter Petar Hektorović, gebouwd vanaf de jaren 1520. Het was ontworpen als toevluchtsoord voor de bevolking, maar ook als privéwoning. Binnen vind je een grote visvijver die gevoed wordt door zeewater, schaduwrijke binnenplaatsen, een duiventoren en stenen muren met Latijnse inscripties. De toegang kost €5 per persoon en het openingsvenster is kort, meestal van ongeveer 10:00 tot 14:00, met seizoensgebonden verschillen. Contant betalen is veiliger.
Beter alternatief: Kom in het eerste uur na opening, wanneer de binnenplaats rustig is en de vijver helder. Reken 45 minuten en lees de inscripties. Daar draait het bij deze plek om. Het grootste veelgemaakte misstapje is een bezoek na 14:00, omdat de poort dan gewoon gesloten is.
Insiderstip: Bezoek Tvrdalj vóór het Museum van Stari Grad, niet erna. De lokale geschiedenis in het museum is beter te begrijpen als je het huis van Hektorović hebt gezien.
03Mythe 3: De Stari Gradvlakte is alleen landbouwgrond
De mythe: UNESCO-erkenningen zijn voor monumenten, en een vlakte vol olijfboomgaarden is den omweg niet waard.
De realiteit: De Stari Gradvlakte is een van de weinige plekken in de Middellandse Zee waar een oude Griekse landverdeling nog steeds wordt bewerkt. De Griekse kolonisten legden haar in de 4e eeuw v.Chr. aan in rechthoekige percelen (de chora). De droge stenen muren en kleine stenen schuilhutjes (trims) markeren die percelen nog steeds, en op hetzelfde land worden nog altijd olijven, druiven en lavendel verbouwd. De UNESCO nam de vlakte in 2008 op de lijst. De toegang is gratis, er is geen hek en de vlakte kan op elk moment van de dag worden bezocht.
Beter alternatief: Huur in het stadje een fiets en rijd 's ochtends, vóór de middaghitte, over de vlakke landweggetjes. Het terrein is makkelijk, dus een gewone stadsfiets volstaat. Stop bij een familiewijnhuis op de vlakte voor een proeverij van de lokale Plavac Mali of de witte Bogdanuša. De vlakte is hier de belangrijkste attractie, en een wandeling langs de weg laat haar niet goed zien.
Een duidelijke mening: rondleidingen per minibus over de vlakte klinken efficiënt, maar het is de slechtste manier om haar te zien. Je kijkt er door een raam naar en mist de rustige weggetjes en muren die het bezoek de moeite waard maken. Fiets er zelf doorheen.
04Mythe 4: Het oude stadscentrum heeft niets te zien behalve een paar straatjes
De mythe: Stari Grad is mooi, maar heeft geen echte bezienswaardigheden, dus een koffie aan de waterkant is genoeg.
De realiteit: De oude kern is compact, maar binnen enkele minuten lopen van elkaar liggen meerdere echte stopplaatsen:
- Škorplein (Trg Škor): het centrale plein van de oude stad, omzoomd door stenen huizen en cafés.
- Sint-Stefanuskerk: de parochiekerk op het plein, met een barok interieur.
- Dominicanenklooster van Sint-Pietrus de Martelaar: gesticht in de 15e eeuw, met een kloostergang, een klein museum en een schilderij dat aan Tintoretto wordt toegeschreven. De openingstijden zijn beperkt en variëren per seizoen, dus informeer ter plaatse.
- Museum van Stari Grad: gehuisvest in het paleis Biankini, een neorenaissancistisch gebouw uit de 19e eeuw. Het toont vondsten uit de Griekse en Romeinse periode.
Het Zomerfestival van Stari Grad brengt in de warme maanden ook muziek, theater en dans naar de oude stad.
Beter alternatief: Loop één rondje, geen checklist. Begin bij Tvrdalj, ga naar het museum, loop via het Škorplein en eindig bij het Dominicanenklooster. De hele route duurt met pauzes ongeveer twee tot drie uur. De oude stad doe je het best rustig, want wie haast maakt, krijgt een rondleiding langs muren zonder verhalen.
Insiderstip: De inwoners zien de havenpromenade als de huiskamer van de stad. Ga in de vroege avond, wanneer de hitte afneemt en de oude stad vol mensen zit die een wandeling maken.
05Mythe 5: Je hebt een auto nodig om Stari Grad te zien
De mythe: Hvar is een groot eiland, dus een auto meenemen is de enige manier om de bezienswaardigheden te zien.
De realiteit: De belangrijkste attracties in en rond Stari Grad liggen binnen wandel- en fietsafstand. Een auto maakt de reis veel duurder. Een standaardauto (tot 5 m lang en 2 m hoog) kost €35.60 in het laagseizoen en €47.60 in het hoogseizoen, enkele reis, bovenop het passagierstarief. Eén volwassene met auto betaalt €41.50 of €56.00 per enkele reis. Een fiets op de veerboot kost €5.70-€8.10 en een motorfiets €10.10-€14.00. De autoveerboot is in juli en augustus bovendien vaak druk, en voor vertrek ontstaan er wachtrijen.
Beter alternatief: Reis als voetpassagier en huur een fiets in het stadje. Lokale bussen verbinden Stari Grad met Jelsa, Vrboska en Hvar Town, en een enkele reis kost ongeveer €3-€5. In juli en augustus zijn de catamarans vaak uitverkocht, dus boek een dag van tevoren online. Een auto is alleen de kosten waard als je van plan bent om enkele dagen elders op het eiland te verblijven.
06Wat een eerste bezoek aan Stari Grad moet omvatten
Bij een eerste bezoek dragen drie dingen de reis: Tvrdalj, de Stari Gradvlakte en een rustige ronde door de oude stad. Plan de dag rond de korte ochtendopening van Tvrdalj en gebruik de middag voor de vlakte of de ronde door de oude stad. Reken op ongeveer €5 voor Tvrdalj, een paar euro voor een fietshuur en een veerboottarief van €5.90-€8.40 per enkele reis voor voetpassagiers. Laat de auto thuis en kom niet na 14:00 aan als Tvrdalj op je lijstje staat. Eén volle dag dekt alles hierboven zonder haast, en een overnachting laat je de haven 's avonds zien.

